مدل

خوش پوش ترینها

لباس ملی!

«طراحی لباس ملی» مقوله ای است که مدت زیادی از طرح آن در جامعه نمی گذرد با این حال توانسته است افراد، گروه ها، و نهادهای مختلفی را درگیر خود کند. به نظر می رسد گرایش جوانان به استفاده از لباس و مد غربی مسئولان را به فکر واداشته است تا با طراحی لباسی که در بر دارنده ویژگی ها و ارزش های فرهنگ ایرانی باشد، نوعی فرهنگ بازگشت به گذشته و احیای روح ملی گرایی را در میان جوانان رواج دهند.

نخستین همایش «لباس ملی ایران اسلامی » هم قرار است پیرو همین سیاست ،پاییز سال جاری در تهران برگزار شود.

 

تاریخچه لباس ملی در ایران

بر اساس آنچه که در دانشنامه ایرانیکا درباره پوشاک ایرانیان در دوره پهلوی نوشته شده است، پوشاک ایرانی ها طی سال های اولیه سلسله پهلوی، به طور کلی شبیه پوشاک دوره قاجار بود که اختلافات میان اقوام ، روستاها، مناطق و نیز طبقات اجتماعی را منعکس می کرد. در اواخر قرم نوزدهم میلادی تلاش های زیادی برای تغییر پوشش از سوی حکومت صورت گرفت.مخصوصا پس از انقلاب مشروطه که بسیاری از مردان به خارج سفر کرده بودند پوشش اروپایی و پوشیدن کت و شلوار ، پاپیون و کراوات را پذیرا شدند. در 29 بهمن 1301 مجلس لایحه ای را تصویب کرد که همه کارکنان خدمات شهری، اعضای کابینه و نمایندگان مجلس را ملزم به پوشیدن پوشاک دوخت ایران در طول ساعات کار می کرد. این دستورالعمل در اول میزان 1302 بنا بر حکم وزیر جنگ، سردار سپه شامل پرسنل نظامی نیز شد.

در 4 مهر 1307 کابینه مقرر کرد که تمام مردهای ایرانی به طور یکدست و به سبک غربی لباس بپوشند. تن پوشهای بیرونی سنتی مانند شال ها، قباها، سرداری ها و لباده ها ،با کت جایگزین شد. شلوارهایی که به طور سنتی از پارچه سیاه جناغی یا مشابه آن دوخته می شد با شلوار و کمربند غربی جایگزین شدند. تمام کارمندان دولت و دانش آموزان پسر کلاه های لبه دار استوانه ای معروف به کلاه پهلوی را به جای کلاه های خز مرسوم و کلاه های بیضوی به سر کردند. فقط روحانیون، شامل استادان مدارس، طلاب دینی و زعمای سایر مذاهب به رسمیت شناخته شده از این حکم که در روز اول فروردین 1308 در شهر ها و یک سال بعد در دهات و مناطق روستایی اجرا شد ،معاف بودند.

در خرداد تا تیر 1313 پهلوی اول از ترکیه دیدن کرد و در آنجا عمیقا تحت تاثیر برنامه های کمال آتاتورک برای مدرنیزه کردن قرار گرفت. او مصصم شد که ایرانی ها هم چون اروپایی ها لباس بپوشند. او در ترکیه دستوری خطاب به نخست وزیر وقت صادر کرد که مقرر می داشت از آن پس تمام کارگران ایرانی کلاه های لبه دار به سبک اروپایی بر سر بگذارند و توجیه او این بود که لبه پهن کلاه ، کارگرانی را که در هوای آزاد کار می کردند از آفتاب سوختگی حفظ می کند. در 16 تیر 1334 حکم کابینه ، به سر گذاشتن این کلاه را برای تمام مردان اجباری ساخت و به این ترتیب جای کلاه پهلوی را گرفت. این دستور که به شدت اعمال می شد مقاومت های زیادی را خصوصا در استانها برانگیخت.

در یک واقعه مشهور ، گروهی از مسلمانان به رهبری روحانی صریح اللهجه ای به نام شیخ تقی بهلول در مسجد گوهر شاد مشهد بست نشستند که در آنجا مورد حمله نیروهای امنیتی قرار گرفته و تعدادی از مردم کشته شدند.

 

لباس زنان ایرانی

پیش از واقعه گوهر شاد، پهلوی اول شخصا برای تغییر لباس زنان الزام و اجباری اعلام نکرده بود. بعضی اعضای دربار که در خارج تحصیل کرده بودند با منسوخ کردن کامل حجاب موافق بوده و بر حضور زنان در فعالیت های اجتماعی تاکید داشتند. یکی از حامیان چنین دیدگاهی ، وزیر وقت دربار، عبدالحسین تیمورتاش بود که در جلسه کابینه در سال 1312 واردات کلاه های زنانه از خارج را قانونی کرد.

سر انجام در سال 1314 پهلوی اول ، دستور به کشف حجاب داد. وی نخستین حکمران منطقه بود که چنین کاری را انجام می داد.آتاتورک حجاب را ممنوع نکرده بود.

این عمل نیز با مقاومت و اعمال زور روبرو شد. اکثریت قریب به اتفاق زنان ایرانی به گونه ای تربیت شده بودند که حجاب را واجب می دانستند و معتقد بودند آشکار ساختن سر و گردن گناه است. وانگهی، مردان ایرانی کنار نهادن حجاب را آشکارا نشان بی عفتی می دانستند. از طرفی فشار پلیس اجتناب ناپذیر بود. آنها زنان را کتک می زدند، چادر ها و روسری هایشان را کشیده و پاره می کردند و حتی خانه هایشان را به زور می گشتند.هر چند رفته رفته مقاومت مردم بر زور حکومت فایق آمد، اما سه تا چهار سال آخر سلطنت پهلوی اول، زنها با لباس های بلند ساده، جوراب های کلفت و کلاه های حصیری لبه پهن، در اجتماع ظاهر می شدند. در برخی روستاها و شهر های کوچک، زنان دیگر خانه هایشان راترک نکردند، تا آنکه رضا خان در شهریور 1320 مجبور به کناره گیری شد. در دوران پهلوی دوم نیز بی حجابی و تقلید از مد های غربی میان گروهی از مردم ایران رواج داشت. تا آنکه در سال 1357 و با پیروزی انقلاب اسلامی، بی حجابی برای زنان ممنوع و پوشیدن لباس های ساده تر از آنچه مد غرب بود برای مردان به عنوان ارزش شناخته شد.

امروزه پس از گذشت حدود ربع قرن از انقلاب اسلامی در ایران و رواج تکنولوژی ارتباطات و راه یافتن امواج ماهواره ای به منازل برخی ایرانیان(آمار های رسمی وزارت ارشاد نشان دهنده استفاده هرچند غیر مجاز برخی خانواده ها از دستگاه های گیرنده امواج ماهواره ای است) به نظر می رسد، دوباره آهنگ پیروی از مدهای غربی مخصوصا میان جوانان پایتخت روندی صعودی یافته است. به طوری که مسولان به فکر طرح لباس ملی افتادند اما اینکه نتیجه این طرح چه خواهد شد و چگونه از بوته آزمایش بیرون می آید مسئله ای است که نیاز به گذشت زمان دارد.

 

نخستین همایش لباس ملی ایران اسلامی

در خبرها آمده است که نخستین همایش علمی و پژوهشی لباس ملی ایران اسلامی به همت پژوهشکده فرهنگ و هنر جهاد دانشگاهی زمستان امسال در تهران برگزار می شود. این رویداد علمی و پژوهشی با هدف بررسی ابعاد علمی و اجتماعی مقوله لباس در جهت دستیابی به الگوی مناسب، تحلیل و تبیین موافقان و مخالفان لباس ملی و بررسی زمینه ها ، ضرورت ها و خاستگاه های پوشش ایرانی و اسلامی برگزار می شود. در این همایش اندیشمندان، پژوهشگران، طراحان، هنرمندان و دانش پژوهان با همکاری سازمان ها و نهاد های علمی و فرهنگی به بررسی ابعاد مختلف لباس ملی در ایران می پردازند. بررسی تاریخ لباس در ایران و کشورهای اسلامی ، تجربه طراحی و ارایه لباس ملی در کشور ها، محدودیت ها و موانع ارایه لباس ملی، عوامل حقوقی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی موثر بر پوشش در ایران از جمله سرفصل های موضوعی این همایش هستند.

Windows Picture and Fax Viewer

Windows Picture and Fax Viewer